దుర్గా సూక్తం - అన్ని శ్లోకములు, పదచ్ఛేదం, తాత్పర్యంతో ఇది మహానారాయణోపనిషత్తులోనిది. దుర్గమమైన కష్టాలను దాటించే అగ్ని స్వరూపిణి అయిన దుర్గాదేవిని ప్రార్థించే సూక్తం. 1వ శ్లోకం శ్లోకం: జాతవేదసే

దుర్గా సూక్తం - అన్ని శ్లోకములు, పదచ్ఛేదం, తాత్పర్యంతో

ఇది

మహానారాయణోపనిషత్తులోనిది.

దుర్గమమైన కష్టాలను దాటించే అగ్ని స్వరూపిణి అయిన దుర్గాదేవిని ప్రార్థించే సూక్తం.

1వ శ్లోకం

శ్లోకం:

జాతవేదసే సునవామ సోమమ్ అరాతీయతో నిదహాతి వేదః |

స నః పర్షదతి దుర్గాణి విశ్వా నావేవ సింధుం దురితాత్యగ్నిః ||

పదచ్ఛేదం:

జాతవేదసే + సునవామ + సోమమ్ + అరాతీయతః + నిదహాతి + వేదః | సః + నః + పర్షత్ + అతి + దుర్గాణి + విశ్వా + నావా + ఇవ + సింధుమ్ + దురితాతి + అగ్నిః

తాత్పర్యం:

సర్వము తెలిసిన జాతవేదుడైన అగ్నికి మేము సోమరసాన్ని సమర్పిస్తున్నాము. ఆ అగ్ని శత్రువులను, మాకు హాని చేయదలచిన వారిని దహించివేయుగాక. నావ పడవ వారిని నదిని దాటించినట్లు, ఆ అగ్ని మమ్ములను సమస్త కష్టముల నుండి, పాపముల నుండి దాటించుగాక.

2వ శ్లోకం

శ్లోకం:

తామగ్నివర్ణాం తపసా జ్వలంతీం వైరోచనీం కర్మఫలేషు జుష్టామ్ |

దుర్గాం దేవీం శరణమహం ప్రపద్యే సుతరసి తరసే నమః ||

పదచ్ఛేదం:

తామ్ + అగ్నివర్ణామ్ + తపసా + జ్వలంతీమ్ + వైరోచనీమ్ + కర్మఫలేషు + జుష్టామ్ | దుర్గామ్ + దేవీమ్ + శరణమ్ + అహమ్ + ప్రపద్యే + సుతరసి + తరసే + నమః

తాత్పర్యం:

అగ్ని వలె ప్రకాశించే వర్ణము గలది, తపస్సుతో ప్రజ్వలించునది, సూర్యుని వలె ప్రకాశించునది, కర్మఫలములను అనుగ్రహించుటలో ప్రీతి గలది అయిన ఆ దుర్గాదేవిని నేను శరణు వేడుతున్నాను. ఓ తల్లీ! కష్టాలను సులభంగా దాటించుటకు నీకు నమస్కారము.

3వ శ్లోకం

శ్లోకం:

అగ్నే త్వం పారయా నవ్యో అస్మాన్ స్వస్తిభిరతి దుర్గాణి విశ్వా |

పూశ్చ పృథ్వీ బహులా న ఉర్వీ భవా తోకాయ తనయాయ శంయోః ||

పదచ్ఛేదం:

అగ్నే + త్వమ్ + పారయా + నవ్యః + అస్మాన్ + స్వస్తిభిః + అతి + దుర్గాణి + విశ్వా | పూః + చ + పృథ్వీ + బహులా + నః + ఉర్వీ + భవా + తోకాయ + తనయాయ + శంయోః

తాత్పర్యం:

ఓ అగ్నీ! నీవు నూతనమైన వాడవైనా, మమ్ములను శుభములతో సమస్త దుర్గమములను దాటించుము. భూమి మాకు విశాలమై, సమృద్ధమై, మా సంతానమునకు, పుత్ర పౌత్రులకు సుఖమును, శాంతిని కలిగించునదిగా ఉండుగాక.

4వ శ్లోకం

శ్లోకం:

విశ్వాని నో దుర్గహా జాతవేదః సింధుం న నావా దురితాతిపర్షి |

అగ్నే అత్రివన్మనసా గృణానోఽస్మాకం బోధ్యవితా తనూనామ్ |

పదచ్ఛేదం:

విశ్వాని + నః + దుర్గహా + జాతవేదః + సింధుమ్ + న + నావా + దురితాతి + పర్షి | అగ్నే + అత్రివత్ + మనసా + గృణానః + అస్మాకమ్ + బోధి + అవితా + తనూనామ్

తాత్పర్యం:

ఓ జాతవేదా! దుర్గమములను నశింపజేయువాడా! నావ నదిని దాటించినట్లు, మా సమస్త పాపములను, కష్టములను దాటించుము. ఓ అగ్నీ! అత్రి మహర్షి వలె మనస్సుతో నిన్ను స్తుతించుచున్న మా శరీరములను రక్షించుటకు సిద్ధముగా ఉండుము.

5వ శ్లోకం

శ్లోకం:

పృతనాజితం సహమానముగ్రమగ్నిం హువేమ పరమాత్సధస్థాత్ |

స నః పర్షదతి దుర్గాణి విశ్వా క్షామద్దేవో అతిదురితాత్యగ్నిః ||

పదచ్ఛేదం:

పృతనాజితమ్ + సహమానమ్ + ఉగ్రమ్ + అగ్నిమ్ + హువేమ + పరమాత్ + సధస్థాత్ | సః + నః + పర్షత్ + అతి + దుర్గాణి + విశ్వా + క్షామత్ + దేవః + అతి + దురితాతి + అగ్నిః

తాత్పర్యం:

యుద్ధములలో శత్రువులను జయించువాడు, సహనశీలుడు, ఉగ్రరూపుడు అయిన అగ్నిని పరమపదము నుండి మేము ఆహ్వానిస్తున్నాము. ఆ దేవుడైన అగ్ని మమ్ములను సమస్త కష్టముల నుండి, పాపముల నుండి దాటించుగాక.

6వ శ్లోకం

శ్లోకం:

ప్రత్నో హి కమీడ్యో అధ్వరేషు సనాచ్చ హోతా నవ్యశ్చ సత్సి |

స్వాంచాగ్నే తనువం పిప్రయస్వ అస్మభ్యం చ సౌభగమాయజస్వ ||

పదచ్ఛేదం:

ప్రత్నః + హి + కమ్ + ఈడ్యః + అధ్వరేషు + సనాత్ + చ + హోతా + నవ్యః + చ + సత్సి | స్వామ్ + చ + అగ్నే + తనువమ్ + పిప్రయస్వ + అస్మభ్యమ్ + చ + సౌభగమ్ + ఆయజస్వ

తాత్పర్యం:

ఓ అగ్నీ! నీవు పురాతనుడవు, యజ్ఞములలో స్తుతింపదగిన వాడవు, పూర్వము నుండి హోతగా ఉన్నవాడవు, నూతనుడవు కూడా. నీ శరీరమును సంతోషపరచుకొనుము. మాకు సౌభాగ్యమును కలిగించుము.

7వ శ్లోకం

శ్లోకం:

గోభిర్జుష్టమయుజో నిషిణ్క్తం తవేంద్ర విష్ణోరనుసంచరేమ |

నాకస్య పృష్ఠమభి సంవసానో వైష్ణవీం లోక ఇహ మాదయంతామ్ ||

పదచ్ఛేదం:

గోభిః + జుష్టమ్ + అయుజః + నిషిణ్క్తమ్ + తవ + ఇంద్ర + విష్ణోః + అనుసంచరేమ | నాకస్య + పృష్ఠమ్ + అభి + సంవసానః + వైష్ణవీమ్ + లోకే + ఇహ + మాదయంతామ్

తాత్పర్యం:

ఓ ఇంద్రా! గోవులతో సేవింపబడిన, ఎన్నడు విడిపోని నీ లోకములో విష్ణువును అనుసరించి మేము సంచరించెదము గాక. స్వర్గలోకపు ఉన్నత స్థానమున నివసించుచు, వైష్ణవ లోకములో ఈ లోకముననే మమ్ము ఆనందింపజేయుదురు గాక.

8వ శ్లోకం

శ్లోకం:

కాత్యాయనాయ విద్మహే కన్యకుమారి ధీమహి |

తన్నో దుర్గిః ప్రచోదయాత్ |

పదచ్ఛేదం:

కాత్యాయనాయ + విద్మహే + కన్యకుమారి + ధీమహి | తత్ + నః + దుర్గిః + ప్రచోదయాత్

తాత్పర్యం:

కాత్యాయనుని కుమార్తె అయిన కాత్యాయనిని మేము తెలుసుకుందుము గాక. కన్యకుమారి అయిన ఆ దేవిని ధ్యానింతుము గాక. ఆ దుర్గాదేవి మా బుద్ధిని ప్రేరేపించుగాక.

ఈ సూక్తాన్ని ఉదయం, సాయంత్రం భక్తితో పఠిస్తే సమస్త ఆపదలు తొలగి, శుభం కలుగుతుందని శాస్త్ర వచనం.