అన్నపూర్ణే సదా పూర్ణె
అన్నపూర్ణోపనిషత్తు
అన్నపూర్ణోపనిషత్తు అనేది చాలా అందమైన, చాలా ఆచరణాత్మకమైన ఉపనిషత్తు. ఇది అథర్వవేదానికి చెందినది.
దేవీ ఉపనిషత్తు "ఈ జగత్తంతా దేవియే" అని చెబితే, సరస్వతీ ఉపనిషత్తు "జ్ఞానమే సరస్వతి" అని చెబితే, అన్నపూర్ణోపనిషత్తు "అన్నమే పరబ్రహ్మము" అని చెబుతుంది.
1. అన్నపూర్ణ ఎవరు?
అన్నపూర్ణ అంటే కేవలం వంట చేసే దేవత కాదు.
అన్న + పూర్ణ = అన్నముతో నిండి ఉన్నది.
కాశీలో పరమేశ్వరునికి కూడా భిక్ష వేసిన తల్లి ఆమె. శివుడు స్వయంగా అన్నపూర్ణ దగ్గర భిక్ష అడిగాడు అని పురాణ కథ.
ఈ ఉపనిషత్తు చెబుతుంది -
"అన్నపూర్ణయే పరబ్రహ్మ స్వరూపిణి."
2. ఈ ఉపనిషత్తు యొక్క ముఖ్య భావం -
3 గొప్ప సత్యాలు
1. అన్నమే బ్రహ్మము:
"అన్నాద్భవంతి భూతాని"
అన్నం నుండే అన్ని ప్రాణులు పుడుతున్నాయి. మన శరీరం, మనసు, ఆలోచనలు అన్నీ అన్నం వల్లనే నడుస్తున్నాయి. అన్నం లేకపోతే జ్ఞానం లేదు, ధ్యానం లేదు, మోక్షం లేదు. అందుకే అన్నాన్ని పరబ్రహ్మ అన్నారు.
2. అన్నదానం - గొప్ప దానం:
ఈ ఉపనిషత్తులో అన్నదానం కంటే గొప్ప దానం లేదు అని చెప్పబడింది.
ఆకలితో ఉన్నవాడికి అన్నం పెట్టడం అంటే సాక్షాత్తు పరబ్రహ్మకు నైవేద్యం పెట్టడమే.
3. అన్నాన్ని ఎప్పుడూ అవమానించకూడదు:
అన్నాన్ని విసిరేయకూడదు, కాలితో తాకకూడదు, అన్నం తింటూ తిట్టుకోకూడదు. అన్నం ముందు కూర్చున్నప్పుడు అది దేవుని ప్రసాదంగా భావించాలి.
3. అన్నపూర్ణ యొక్క రూపం
ఈ ఉపనిషత్తులో అన్నపూర్ణను ఇలా వర్ణిస్తారు:
• ఒక చేతిలో బంగారు గరిటె, మరో చేతిలో రత్నాలతో నిండిన అన్నపాత్ర పట్టుకుని ఉంటుంది.
• ఆమె ముఖం ఎప్పుడూ చిరునవ్వుతో, తల్లి ప్రేమతో నిండి ఉంటుంది.
• ఆమె కాశీలో నివసిస్తుంది. కాశీలో ఎవరూ ఆకలితో ఉండరు అని నమ్మకం.
ఆమె రూపం చూడగానే - "నీకు ఎప్పుడూ అన్నానికి లోటు రాదు" అనే అభయం ఇస్తుంది.
4. అన్నపూర్ణ మంత్రం
దీనిలో చెప్పబడిన మహా మంత్రం:
"ఓం అన్నపూర్ణాయై నమః"
మరొక శక్తివంతమైన మంత్రం:
"ఓం హ్రీం అన్నపూర్ణాయై నమః"
భోజనం చేసే ముందు ఈ మంత్రాన్ని ఒక్కసారి చెప్పుకుని తింటే, ఆ అన్నం అమృతంతో సమానం అవుతుంది అని చెప్పబడింది.
5. అన్నపూర్ణోపనిషత్తు మనకు నేర్పే జీవన విధానం
ఇది కేవలం చదివే ఉపనిషత్తు కాదు, బ్రతికే ఉపనిషత్తు.
1. తినే ముందు ప్రార్థన:
అన్నం వడ్డించిన తర్వాత, తినే ముందు ఒక్క నిమిషం కళ్ళు మూసుకుని "ఈ అన్నాన్ని ఇచ్చిన దేవునికి నమస్కారం" అని అనుకోవాలి.
2. అన్నాన్ని వృధా చేయకూడదు:
కంచంలో అన్నం మిగిల్చి పారేయడం అంటే అన్నపూర్ణను అవమానించడమే. కావలసినంతే వడ్డించుకోవాలి.
3. ఎవరికైనా పెట్టేటప్పుడు ప్రేమతో పెట్టాలి:
అన్నం పెట్టేటప్పుడు విసుక్కోకూడదు. "అన్నం పెడుతున్నాను" అని గర్వపడకూడదు. అన్నపూర్ణే ఆ రూపంలో వచ్చి తీసుకుంటుంది అని భావించాలి.
4. అన్నం - మనసుకు సంబంధం:
మనం తినే అన్నం ఎలా ఉంటే, మన ఆలోచనలు అలా ఉంటాయి. ప్రశాంతమైన మనసుతో, ప్రేమతో వండిన అన్నం తింటే మనసు ప్రశాంతంగా ఉంటుంది. కోపంతో వండిన అన్నం తింటే మనసులో కోపం వస్తుంది. దీనినే "అన్నమయ కోశం" అంటారు.
6. ఫలశ్రుతి
- దీనిని చదివితే ఏమవుతుంది?
• ఇంట్లో ఎప్పుడూ అన్నానికి లోటు రాదు.
• ఇంట్లో ధాన్యం, సంపద నిలుస్తుంది.
• ఆకలి బాధ తొలగిపోతుంది.
• వండిన వంట రుచిగా ఉంటుంది, తిన్నవారికి ఆరోగ్యం వస్తుంది.
• చివరకు అన్నపూర్ణ అనుగ్రహంతో మోక్షం లభిస్తుంది.
సారాంశం - ఒక్క మాటలో
దేవీ ఉపనిషత్తు - "అంతా దేవియే"
సరస్వతీ ఉపనిషత్తు - "జ్ఞానమే దేవి"
అన్నపూర్ణోపనిషత్తు - "అన్నమే దేవి"
నీ కంచంలో ఉన్న ఒక్క మెతుకు కూడా సాక్షాత్తు అన్నపూర్ణా దేవి ప్రసాదమే. దానిని గౌరవిస్తే, నీ జీవితంలో ఎప్పుడూ ఆకలి అనే మాటే ఉండదు.
అన్నపూర్ణోపనిషత్తులో మొత్తం 32 శ్లోకాలు ఉంటాయి. దేవీ, సరస్వతీ ఉపనిషత్తుల లాగే, వీటిని ఒక్కొక్కటిగా సులభమైన తెలుగులో చూద్దాం.
1వ శ్లోకం - ఋషుల ప్రశ్న
శ్లోకం:
ఋషయో బ్రహ్మాణముపగమ్య పప్రచ్ఛుః కా అన్నపూర్ణా ?
భావం:
ఋషులందరూ బ్రహ్మ దగ్గరకు వెళ్లి అడిగారు - "స్వామీ! అన్నపూర్ణ అంటే ఎవరు? అన్నం అంటే కేవలం తినే పదార్థమేనా? దానిలో ఏదైనా దైవ శక్తి ఉందా?"
2వ శ్లోకం - బ్రహ్మ సమాధానం
శ్లోకం:
సాబ్రవీదహం బ్రహ్మస్వరూపిణీ అన్నపూర్ణా |
భావం:
బ్రహ్మ చెప్పాడు - "అన్నపూర్ణయే పరబ్రహ్మ స్వరూపిణి. అన్నం లేకుండా ఈ లోకంలో ఏ ప్రాణీ బ్రతకలేదు. అందుకే అన్నమే బ్రహ్మము."
3వ శ్లోకం - అన్నమే బ్రహ్మము
శ్లోకం:
అన్నం బ్రహ్మేతి వ్యజానాత్ |
భావం:
"అన్నమే బ్రహ్మము అని తెలుసుకో. అన్నం నుండే ఈ శరీరం పుట్టింది. అన్నం వల్లనే పెరుగుతుంది. చివరకు అన్నంలోనే కలిసిపోతుంది."
4వ శ్లోకం - అన్నం నుండి ప్రాణులు
శ్లోకం:
అన్నాద్భవంతి భూతాని |
భావం:
"అన్నం వల్లనే అన్ని జీవులు పుడుతున్నాయి. తల్లి తిన్న అన్నం నుండే బిడ్డ పుడుతుంది. చెట్టు తీసుకున్న నీరు, ఎరువు నుండే పండు పుడుతుంది. అన్నం లేకపోతే సృష్టే లేదు."
5వ శ్లోకం - అన్నపూర్ణ రూపం
శ్లోకం:
స్వర్ణపాత్రధారిణీం స్వర్ణస్రువం దధతీమ్ |
భావం:
"ఒక చేతిలో బంగారు పాత్రతో, మరో చేతిలో బంగారు గరిటెతో ఉన్న తల్లి అన్నపూర్ణ. ఆమె పాత్ర ఎప్పుడూ నిండి ఉంటుంది, ఎప్పుడూ ఖాళీ అవ్వదు."
6వ శ్లోకం - కాశీలో నివాసం
శ్లోకం:
కాశ్యాం వసతి దేవీ |
భావం:
"అన్నపూర్ణ కాశీలో నివసిస్తుంది. కాశీలో ఎవరూ ఆకలితో పడుకోరు. శివుడు స్వయంగా ఆమె దగ్గర భిక్ష అడిగి తిన్నాడు. అందుకే కాశీకి అన్నపూర్ణ క్షేత్రం అని పేరు."
7వ శ్లోకం - అన్నపూర్ణ బీజ మంత్రం
శ్లోకం:
హ్రీం అన్నపూర్ణాయై నమః |
భావం:
"హ్రీం" అనేది అన్నపూర్ణ యొక్క బీజం. ఈ మంత్రాన్ని భోజనం చేసే ముందు చెప్పుకుంటే, ఆ అన్నం అమృతం అవుతుంది.
8వ శ్లోకం - మహా మంత్రం
శ్లోకం:
ఓం అన్నపూర్ణే సదాపూర్ణే శంకరప్రాణవల్లభే |
భావం:
"ఓ అన్నపూర్ణా! నీవు ఎప్పుడూ పూర్ణంగా ఉంటావు. శంకరుని ప్రాణానికి ప్రియమైన దానివి. నాకు జ్ఞానము, వైరాగ్యము ప్రసాదించు." ఇది అన్నపూర్ణ అష్టోత్తరంలోని ప్రసిద్ధ శ్లోకం.
9వ శ్లోకం - అన్నదాన మహిమ
శ్లోకం:
అన్నదానం పరం దానమ్ |
భావం:
"అన్ని దానాల కంటే అన్నదానం గొప్పది. బంగారం దానం చేస్తే ఒక్కసారి సంతోషం వస్తుంది. అన్నదానం చేస్తే ఆకలి తీరి, ప్రాణం నిలబడుతుంది. అందుకే అన్నదానం పరమ దానం."
10వ శ్లోకం - ఆకలితో ఉన్నవాడు దేవుడు
శ్లోకం:
క్షుధార్తే దేవో వసతి |
భావం:
"ఆకలితో ఉన్నవానిలో దేవుడు ఉంటాడు. ఆకలితో వచ్చిన వాడిని ఖాళీ చేతులతో పంపకూడదు. వాడికి అన్నం పెడితే సాక్షాత్తు దేవునికి పెట్టినట్లే."
11వ శ్లోకం - అన్నాన్ని అవమానించకూడదు
శ్లోకం:
అన్నం న నింద్యాత్ | అన్నం న పరిచక్షీత |
భావం:
"అన్నాన్ని ఎప్పుడూ తిట్టకూడదు. 'ఇది బాగా లేదు, ఇది ఉప్పు ఎక్కువ' అని అనకూడదు. అన్నాన్ని విసిరేయకూడదు. అన్నం ముందు కూర్చున్నప్పుడు అది దేవుని ప్రసాదం అని భావించాలి."
12వ శ్లోకం - అన్నం వృధా చేయకూడదు
శ్లోకం:
అన్నం నోచ్ఛిష్టం కుర్యాత్ |
భావం:
"కంచంలో అన్నం మిగిల్చి పారేయకూడదు. కావలసినంతే వడ్డించుకోవాలి. ఒక మెతుకు వృధా అయినా అది అన్నపూర్ణను అవమానించినట్లే."
13వ శ్లోకం - వండేటప్పుడు భావం
శ్లోకం:
ప్రేమ్ణా పచేత్ |
భావం:
"వంటను ప్రేమతో వండాలి. కోపంతో, విసుగుతో వండిన అన్నం తిన్నవారికి కోపం, విసుగు వస్తుంది. ప్రేమతో వండిన అన్నం తింటే మనసు ప్రశాంతంగా ఉంటుంది."
14వ శ్లోకం - అన్నమయ కోశం
శ్లోకం:
అన్నమయోహం |
భావం:
"మన శరీరం అన్నమయ కోశం. మనం తినే అన్నం వల్లనే ఈ శరీరం ఏర్పడింది. అన్నం శుద్ధంగా ఉంటే శరీరం, మనసు శుద్ధంగా ఉంటాయి."
15వ శ్లోకం - అన్నం - మనసు సంబంధం
శ్లోకం:
యథా అన్నం తథా మనః |
భావం:
"అన్నం ఎలా ఉంటే మనసు అలా ఉంటుంది. సాత్వికమైన అన్నం తింటే మనసు సాత్వికంగా ఉంటుంది. రాజసిక, తామసిక అన్నం తింటే మనసు అలాగే అల్లకల్లోలంగా ఉంటుంది."
16వ శ్లోకం - భోజనానికి ముందు ప్రార్థన
శ్లోకం:
బ్రహ్మార్పణం బ్రహ్మ హవిః |
భావం:
"ఈ అన్నం బ్రహ్మమే, దీనిని అర్పించడం బ్రహ్మమే, తినేవాడు బ్రహ్మమే. అన్నం తినడం కూడా ఒక యజ్ఞమే." అందుకే భోజనం ముందు దేవునికి నమస్కరించి తినాలి.
17వ శ్లోకం - అతిథి దేవో భవ
శ్లోకం:
అతిథిర్దేవో భవ |
భావం:
"ఇంటికి వచ్చిన అతిథిని దేవునిగా భావించాలి. అతిథికి అన్నం పెట్టకుండా మనం తినకూడదు. అతిథి ఆకలితో వెళితే ఆ ఇంటి పుణ్యం పోతుంది."
18వ శ్లోకం - అన్నపూర్ణ - శివుని సంబంధం
శ్లోకం:
శివస్య భిక్షా ప్రదాయినీ |
భావం:
"శివునికి కూడా భిక్ష పెట్టిన తల్లి అన్నపూర్ణ. శివుడు ఒకసారి 'ఈ లోకం అంతా మాయ' అన్నాడు. అప్పుడు అన్నపూర్ణ 'అన్నం కూడా మాయేనా? అయితే నీవు కూడా తినకు' అని చెప్పి, లోకంలో అన్నం మాయం చేసింది. అప్పుడు శివుడు ఆకలితో అన్నపూర్ణ దగ్గర భిక్ష అడిగాడు."
19వ శ్లోకం - ధాన్య రూపిణి
శ్లోకం:
ధాన్యరూపేణ సంస్థితా |
భావం:
"వరి, గోధుమ, పప్పులు, కూరగాయలు - అన్ని ధాన్యాల రూపంలో ఉన్నది అన్నపూర్ణయే. పొలంలో పండే ప్రతి గింజ ఆమె ప్రసాదమే."
20వ శ్లోకం - తల్లి ప్రేమ
శ్లోకం:
మాతృరూపేణ సంస్థితా |
భావం:
"తల్లి రూపంలో ఉన్నది అన్నపూర్ణయే. తల్లి బిడ్డకు అన్నం పెట్టేటప్పుడు ఉన్న ప్రేమయే అన్నపూర్ణ యొక్క నిజమైన రూపం."
21వ శ్లోకం - అన్నపూర్ణ ధ్యానం
శ్లోకం:
ధ్యాయేత్ అన్నపూర్ణాం దేవీమ్ |
భావం:
"అన్నపూర్ణను ధ్యానించాలి. వంట చేసే ముందు, తినే ముందు ఒక్క నిమిషం ఆమెను తలుచుకుంటే, వంట రుచిగా ఉంటుంది, తిన్న అన్నం ఆరోగ్యాన్ని ఇస్తుంది."
22వ శ్లోకం - ఇంట్లో ఐశ్వర్యం
శ్లోకం:
గృహే అన్నపూర్ణా వసతి |
భావం:
"ఏ ఇంట్లో అన్నాన్ని గౌరవిస్తారో, ఆ ఇంట్లో అన్నపూర్ణ నివసిస్తుంది. ఆ ఇంట్లో ఎప్పుడూ ధాన్యానికి, ధనానికి లోటు ఉండదు."
23వ శ్లోకం - పేదవానికి పెడితే
శ్లోకం:
దరిద్రే అన్నదానం మోక్షదమ్ |
భావం:
"పేదవానికి అన్నం పెట్టడం మోక్షాన్ని ఇస్తుంది. ధనవంతునికి పెట్టే విందు కంటే, ఆకలితో ఉన్న పేదవానికి పెట్టే ఒక్క ముద్ద అన్నం కోటి రెట్లు పుణ్యం."
24వ శ్లోకం - అన్నం - ప్రాణం
శ్లోకం:
అన్నం ప్రాణః |
భావం:
"అన్నమే ప్రాణం. ఊపిరి ఆగిపోతే ప్రాణం పోతుంది, అన్నం ఆగిపోతే కూడా ప్రాణం పోతుంది. అందుకే అన్నాన్ని ప్రాణంతో సమానంగా చూడాలి."
25వ శ్లోకం - భోజన నియమం
శ్లోకం:
మౌనేన భుంజీత |
భావం:
"భోజనం చేసేటప్పుడు మౌనంగా, ప్రశాంతంగా తినాలి. టీవీ చూస్తూ, ఫోన్ చూస్తూ, గొడవ పడుతూ తింటే అన్నం ఒంటబట్టదు. అన్నం తినడం కూడా ఒక ధ్యానం."
26వ శ్లోకం - పాప నాశనం
శ్లోకం:
సర్వపాపైః ప్రముచ్యతే |
భావం:
"ఈ ఉపనిషత్తును చదివిన వారి పాపాలు పోతాయి. ముఖ్యంగా అన్నాన్ని వృధా చేసిన పాపం, ఆకలితో ఉన్నవానికి పెట్టని పాపం పోతుంది."
27వ శ్లోకం - ఐశ్వర్య ప్రాప్తి
శ్లోకం:
ఐశ్వర్యం లభతే |
భావం:
"దీనిని చదివిన వారికి ఇంట్లో ధాన్యం నిలుస్తుంది. వ్యాపారంలో లాభం వస్తుంది. ఎప్పుడూ అన్నానికి లోటు రాదు."
28వ శ్లోకం - గురు ముఖం
శ్లోకం:
గురుముఖేన లభ్యతే |
భావం:
"ఈ విద్య గురువు ద్వారానే లభిస్తుంది. గురువు పెట్టిన అన్నం అమృతంతో సమానం. గురువును గౌరవించిన వారికే అన్నపూర్ణ అనుగ్రహం లభిస్తుంది."
29వ శ్లోకం - జప సంఖ్య
శ్లోకం:
శతమష్టోత్తరం జపేత్ |
భావం:
"రోజూ 108 సార్లు 'ఓం అన్నపూర్ణాయై నమః' అని జపించిన వారి ఇంట్లో అన్నపూర్ణ ఎప్పుడూ నివసిస్తుంది."
30వ శ్లోకం - త్రికాల పఠనం
శ్లోకం:
ప్రాతః మధ్యాహ్నే సాయంకాలే |
భావం:
"ఉదయం, మధ్యాహ్నం, సాయంత్రం మూడు వేళలా భోజనం చేసే ముందు అన్నపూర్ణను తలుచుకున్న వారికి ఎప్పుడూ ఆకలి బాధ ఉండదు."
31వ శ్లోకం - అన్నపూర్ణ ప్రసన్నత
శ్లోకం:
అన్నపూర్ణా ప్రసన్నా భవతి |
భావం:
"ఈ విధంగా చదివిన వారిపై అన్నపూర్ణ ప్రసన్నురాలవుతుంది. తల్లి బిడ్డకు అన్నం పెట్టినట్లు, ఆమె వారిని ఎప్పుడూ కాపాడుతుంది."
32వ శ్లోకం - ముగింపు
శ్లోకం:
ఇత్యుపనిషత్ | ఓం శాంతిః శాంతిః శాంతిః |
భావం:
"ఇదే అన్నపూర్ణోపనిషత్తు. దీనిని చదివిన వారికి మూడు రకాల శాంతి లభిస్తుంది -
శరీర శాంతి, మనశ్శాంతి, ఆత్మశాంతి. ఓం శాంతి."
మొత్తం సారాంశం ఒక్క మాటలో:
నీ కంచంలో ఉన్న అన్నమే దేవుడు. దానిని గౌరవించు, వృధా చేయకు, ఆకలితో ఉన్నవానికి పెట్టు. అదే నిజమైన అన్నపూర్ణ ఉపాసన.
ఈ పోస్ట్ నేను రాసింది కాదు బాగుంది అని అందరూ తెలుసు కుంటారు అని పంపుతున్నాను
Comments